عیار طلا چیست؟ | جدول عیار و هزارم
فهرست مطالب
عیار طلا چیست؟ عددی که قیمت هر گرم را تعیین می‌کند
عیار طلا نشان می‌دهد چه سهمی از وزن یک قطعه، طلای خالص است و چه سهمی فلزهای دیگر مثل مس، نقره یا روی. در مقیاس رایج، طلای خالص ۲۴ عیار است؛ پس طلای ۱۸ عیار یعنی ۱۸ قسمت از ۲۴ قسمت وزن، طلای خالص است. در بازار ایران، قیمت هر گرم همیشه برای یک عیار مشخص اعلام می‌شود؛ بنابراین بدون دانستن عیار، مقایسه قیمت دو قطعه معنا ندارد.
این صفحه ستون مفهومی عیار در FinAI است. مقایسه‌های تخصصی: ۱۸ یا ۲۴ عیار · ۱۷ یا ۱۸ عیار · سنجش عیار: روش‌های عیارسنجی.
دو مقیاس برای یک مفهوم: عیار و هزارم
عیار به دو شکل بیان می‌شود و تبدیل آن‌ها ساده است:
- مقیاس ۲۴: ۲۴ یعنی خالص؛ ۱۸ یعنی ۱۸ از ۲۴.
- مقیاس هزارم: ۱۰۰۰ یعنی خالص؛ ۷۵۰ یعنی ۷۵۰ از ۱۰۰۰.
فرمول تبدیل: هزارم = عیار ÷ ۲۴ × ۱۰۰۰. مثلاً ۱۸ ÷ ۲۴ × ۱۰۰۰ = ۷۵۰.
جدول عیارهای رایج
| عیار | هزارم | خلوص | کجا رایج است |
|---|---|---|---|
| ۲۴ | ۹۹۹ / ۹۹۹٫۹ | تقریباً خالص | شمش، ذخیره ارزش، مرجع قیمت جهانی |
| ۲۲ | ۹۱۶ | ۹۱٫۷٪ | زیور در کشورهای حاشیه خلیج فارس و هند |
| ۲۱٫۶ | ۹۰۰ | ۹۰٪ | سکههای بانکی ایران |
| ۱۸ | ۷۵۰ | ۷۵٪ | زیور و طلای آبشده در بازار ایران |
| ۱۷ | ۷۰۵ (عرف مظنه) | حدود ۷۰٫۵٪ | مبنای مظنه بازار عمده ایران |
| ۱۴ | ۵۸۵ | ۵۸٫۵٪ | زیور در اروپا و آمریکا |
| ۹ تا ۱۰ | ۳۷۵ تا ۴۱۷ | ۳۷٫۵ تا ۴۱٫۷٪ | زیور ارزان در برخی کشورها |
در بازار رسمی ایران، زیورآلات عمدتاً ۱۸ عیار عرضه می‌شوند. قطعات ۱۴ عیار معمولاً وارداتی یا خارج از عرف بازار داخلی‌اند و هنگام فروش در ایران، بر اساس طلای خالصشان قیمت‌گذاری می‌شوند.
عیار چطور روی قیمت اثر می‌گذارد؟
ارزش طلای یک قطعه متناسب با طلای خالص آن است. اگر نرخ هر گرم ۱۸ عیار را بدانید، نرخ عیارهای دیگر به‌طور تقریبی این‌طور به دست می‌آید:
نرخ عیار X ≈ نرخ ۱۸ عیار × (هزارم X ÷ ۷۵۰)
مثال فرضی: اگر هر گرم ۱۸ عیار ۱۰ میلیون تومان باشد، ارزش طلای خالص هر گرم ۲۴ عیار حدود ۱۳٫۳ میلیون و هر گرم ۱۴ عیار حدود ۷٫۸ میلیون تومان است. در عمل، کسورات فروش و اختلاف قیمت خرید و فروش هم باید لحاظ شود: اختلاف قیمت خرید و فروش طلا.
ارتباط عیار با سایر واحدها: قیمت مظنه برای یک مثقال (۴٫۶۰۸ گرم) طلای ۱۷ عیار اعلام می‌شود: مثقال و مظنه. واحد اعشاری وزن هم سوت است: سوت طلا.
عیار بالاتر همیشه بهتر است؟
برای ذخیره ارزش، عیار بالاتر یعنی طلای خالص بیشتر در هر گرم؛ اما برای زیور، عیار بالا نقطه ضعف هم دارد:
| ویژگی | عیار بالا (۲۲ تا ۲۴) | عیار ۱۸ |
|---|---|---|
| سختی و دوام | نرم؛ زود خط و تغییر شکل می‌گیرد | مقاوم‌تر برای استفاده روزمره |
| رنگ | زرد پررنگ | بسته به آلیاژ؛ زرد، سفید یا رز |
| ارزش ذاتی هر گرم | بیشتر | کمتر |
| کاربرد | شمش و ذخیره | زیور و آبشده بازار ایران |
برای سرمایهگذاری، مهم‌تر از عدد عیار، هزینه‌های جانبی است: اجرت، سود فروشنده، حباب سکه یا اختلاف قیمت خرید و فروش. طلای ۱۸ عیار آبشده بدون اجرت، از نظر هزینه معمولاً کارآمدتر از زیور ۲۴ عیار با اجرت بالاست. مقایسه ابزارها: آبشده یا صندوق · آبشده یا سکه.
عیار را چطور بفهمیم؟
- نشان حک‌شده روی زیور (مثلاً ۷۵۰) — ادعای سازنده است.
- انگ و شماره پاکت در طلای آبشده — قابل استعلام: انگ طلا.
- دستگاه عیارسنج یا آزمایشگاه ری‌گیری — تأیید مستقل.
جمع‌بندی
عیار سهم طلای خالص در وزن قطعه است و مستقیماً قیمت هر گرم را تعیین می‌کند. برای مقایسه قیمت، همیشه عیار را هم‌سطح کنید؛ برای سرمایهگذاری، عیار را کنار هزینه‌های جانبی بسنجید.
سوالات متداول
عیار طلا به زبان ساده چیست؟
سهم طلای خالص در وزن قطعه. ۲۴ عیار تقریباً خالص است و ۱۸ عیار یعنی ۷۵٪ وزن، طلای خالص است.
۷۵۰ روی طلا یعنی چه؟
یعنی ۷۵۰ از ۱۰۰۰ قسمت وزن طلای خالص است؛ معادل ۱۸ عیار.
سکه بهار آزادی چند عیار است؟
سکههای بانکی ایران عیار ۹۰۰ دارند که معادل ۲۱٫۶ عیار است.
کدام عیار برای سرمایهگذاری بهتر است؟
عیار بهتنهایی تعیینکننده نیست؛ ابزاری با کمترین هزینه جانبی مثل آبشده، صندوق یا طلای آنلاین معمولاً کارآمدتر از زیور است.
چرا مظنه بر اساس ۱۷ عیار است؟
این یک عرف قدیمی بازار عمده ایران است؛ مظنه قیمت یک مثقال طلای ۷۰۵ هزارم را نشان می‌دهد.